Terminologia medyczna może być przytłaczająca, szczególnie gdy stajesz przed decyzją o leczeniu implantologicznym. Zrozumienie pojęć używanych przez lekarza pozwala na świadome uczestnictwo w planowaniu leczenia i lepszą komunikację z zespołem stomatologicznym. Przygotowaliśmy ten słownik, aby ułatwić Ci orientację w świecie implantologii. Każde pojęcie wyjaśniamy prostym, zrozumiałym językiem.
Podstawowe pojęcia implantologiczne
Implant zębowy - sztuczny korzeń zęba wykonany najczęściej z tytanu lub cyrkonu, wszczepiany chirurgicznie do kości szczęki lub żuchwy. Służy jako fundament dla korony, mostu lub protezy. Implant ma kształt śruby o długości 6-16 mm i średnicy 3-6 mm.
Osteointegracja - proces biologicznego zrastania się implantu z otaczającą kością. Trwa zwykle od 6 tygodni do 6 miesięcy. Prawidłowa osteointegracja jest warunkiem koniecznym powodzenia leczenia implantologicznego.
Łącznik (abutment) - element pośredni łączący implant z koroną protetyczną. Łączniki mogą być prefabrykowane lub wykonane indywidualnie (np. z cyrkonu) dla uzyskania najlepszej estetyki.
Korona protetyczna na implancie - sztuczny ząb mocowany na łączniku implantu. Wykonywana jest najczęściej z ceramiki, porcelany lub cyrkonu, aby imitować wygląd naturalnego zęba.
Most na implantach - uzupełnienie protetyczne zastępujące kilka brakujących zębów, oparte na dwóch lub więcej implantach. Eliminuje konieczność szlifowania zdrowych zębów sąsiednich.
Zawsze staram się wyjaśniać pacjentom każdy termin, który używam podczas konsultacji. Zrozumienie tego, co będziemy robić i dlaczego, jest kluczowe dla komfortu psychicznego pacjenta i efektywnej współpracy. Nie ma głupich pytań - zachęcam do pytania o wszystko, co jest niejasne.
Pojęcia związane z kością i tkankami
Wyrostek zębodołowy - część kości szczęki lub żuchwy, w której osadzone są korzenie zębów. Po utracie zębów ulega zanikowi (atrofii).
Atrofia kości (zanik kości) - proces zmniejszania się objętości i gęstości kości wyrostka zębodołowego po utracie zęba. Jest naturalną konsekwencją braku stymulacji, jaką zapewniał korzeń zęba.
Augmentacja kości - ogólne określenie zabiegów odbudowy tkanki kostnej. Obejmuje różne techniki, takie jak przeszczepy kostne, GBR czy sinus lift.
GBR (Guided Bone Regeneration) - sterowana regeneracja kości. Technika wykorzystująca specjalne membrany i materiały kościozastępcze do odbudowy ubytków kostnych wokół implantów.
Sinus lift (podniesienie dna zatoki szczękowej) - zabieg polegający na podniesieniu błony śluzowej zatoki szczękowej i wypełnieniu powstałej przestrzeni materiałem kościozastępczym. Wykonywany, gdy kość w tylnej części szczęki jest zbyt cienka do wszczepienia implantu.
Przeszczep kostny (autogenny) - zabieg, w którym kość pobierana jest z innego miejsca ciała pacjenta (np. z żuchwy, biodra) i przeszczepiana w miejsce deficytu.
Materiał kościozastępczy - syntetyczny lub naturalny materiał stosowany zamiast własnej kości pacjenta do augmentacji. Może pochodzić od dawcy ludzkiego (allogenny), zwierzęcego (ksenogenny) lub być w pełni syntetyczny (alloplastyczny).
Pojęcia związane z procedurami chirurgicznymi
Implantacja natychmiastowa - wszczepienie implantu bezpośrednio po usunięciu zęba, podczas tej samej wizyty. Pozwala skrócić czas leczenia i zmniejszyć liczbę zabiegów.
Natychmiastowe obciążenie - montaż tymczasowej korony lub protezy na implancie w ciągu 24-72 godzin od wszczepienia. Pacjent wychodzi z kliniki z zębami tego samego dnia.
All-on-6 / All-on-6 - metoda odbudowy pełnego łuku zębowego na 4 lub 6 implantach. Dwa tylne implanty osadzane są pod kątem, co pozwala na wykorzystanie dostępnej kości i uniknięcie augmentacji. Więcej o tej metodzie w artykule o Safe Arch.
Implant zygomatyczny - bardzo długi implant (30-55 mm) wszczepiony w kość jarzmową, stosowany w przypadkach ekstremalnego zaniku kości szczęki, gdy standardowa implantacja nie jest możliwa.
Nawigacja chirurgiczna (guided surgery) - technika wszczepienia implantów z użyciem szablonu chirurgicznego wydrukowanego na podstawie cyfrowego planowania 3D. Zapewnia najwyższą precyzję pozycjonowania implantów.
Odsłonięcie implantu (second stage surgery) - niewielki zabieg chirurgiczny wykonywany po zakończeniu osteointegracji w metodzie dwuetapowej. Polega na nacięciu dziąsła i montażu łącznika gojącego.
Pojęcia diagnostyczne
CBCT (Cone Beam Computed Tomography) - tomografia komputerowa wiązki stożkowej. Badanie obrazowe tworzące trójwymiarowy obraz kości szczęk z minimalną dawką promieniowania. Niezbędne do planowania implantacji.
OPG (ortopantomogram) - zdjęcie panoramiczne szczęk, pokazujące wszystkie zęby, kość i struktury anatomiczne na jednym obrazie.
Skanowanie wewnątrzustne - cyfrowy odcisk jamy ustnej wykonany za pomocą specjalnej kamery. Zastępuje tradycyjne wyciski masami, jest szybsze i bardziej komfortowe dla pacjenta.
Wax-up - woskowa lub cyfrowa symulacja planowanego uzupełnienia protetycznego, pozwalająca na wizualizację efektu końcowego przed rozpoczęciem leczenia.
Pojęcia protetyczne
Proteza overdenture - proteza ruchoma stabilizowana na implantach za pomocą zatrzasków (locatorów) lub belki. Łączy zalety protez ruchomych (łatwość czyszczenia) ze stabilnością oferowaną przez implanty.
Cyrkon (tlenek cyrkonu) - ceramiczny materiał o wyjątkowej wytrzymałości i estetyce, stosowany do wykonywania koron, mostów i łączników na implantach. Cechuje się kolorem zbliżonym do naturalnego zęba i biokompatybilnością.
Framework (konstrukcja nośna) - metalowa lub cyrkonowa podbudowa, na której oparta jest praca protetyczna na implantach. Zapewnia wytrzymałość i precyzyjne dopasowanie do implantów.
Proteza tymczasowa (prowizoryczna) - uzupełnienie protetyczne noszone podczas okresu gojenia implantów. Pozwala na normalną funkcję i estetykę do czasu wykonania pracy ostatecznej.
Pojęcia związane z powikłaniami
Periimplantitis - stan zapalny tkanek otaczających implant, analogiczny do zapalenia przyzębia wokół naturalnych zębów. Prowadzi do utraty kości wokół implantu i może skutkować jego utratą, jeśli nie jest leczone.
Mucositis - zapalenie błony śluzowej wokół implantu, ograniczone do tkanek miękkich (bez utraty kości). Jest odwracalny przy odpowiednim leczeniu i poprawie higieny.
Odrzucenie implantu - potoczne określenie niepowodzenia osteointegracji, gdy implant nie zrasta się prawidłowo z kością. Zdarza się w 2-5% przypadków i wymaga usunięcia implantu.
Ten słownik obejmuje najczęściej spotykane pojęcia, ale lista terminów stosowanych w implantologii jest znacznie dłuższa. Podczas konsultacji w Laser Dental Clinic Warszawa zawsze wyjaśniamy każdy termin i odpowiadamy na pytania. Przeczytaj również nasz artykuł o 10 pytaniach, które warto zadać lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.
Zapraszamy na konsultację - ul. Głębocka 5/8U, Warszawa, tel. +48 724 809 025.