Bruksizm, czyli nawykowe zgrzytanie lub zaciskanie zębów, to problem dotykający nawet 20-30% populacji. Wielu pacjentów z bruksizmem obawia się, że ta przypadłość uniemożliwia im leczenie implantologiczne. Choć bruksizm istotnie stanowi czynnik ryzyka dla implantów, nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem. W tym artykule wyjaśniamy, jak bruksizm wpływa na implanty, jakie są strategie minimalizacji ryzyka i w jaki sposób Laser Dental Clinic Warszawa podchodzi do leczenia pacjentów z bruksizmem.
Czym jest bruksizm?
Bruksizm to parafunkcja polegająca na mimowolnym zgrzytaniu, zaciskaniu lub szlifowaniu zębów. Wyróżniamy dwa główne typy:
- Bruksizm nocny (senny) - występuje podczas snu, pacjent zwykle nie jest tego świadomy. Siły generowane podczas nocnego zgrzytania mogą wielokrotnie przekraczać normalne siły żucia
- Bruksizm dzienny (na jawie) - najczęściej przejawia się zaciskaniem zębów w sytuacjach stresowych, podczas koncentracji czy wysiłku fizycznego
Objawy bruksizmu, które mogą wskazywać na istnienie problemu:
- Starcie powierzchni zębów (płaskie, skrócone zęby)
- Pęknięcia i złamania zębów lub uzupełnień protetycznych
- Ból i napięcie mięśni żucia, szczególnie po przebudzeniu
- Bóle głowy, szczególnie w okolicy skroni
- Trzask lub ból stawu skroniowo-żuchwowego
- Przerost mięśni żwaczy
- Odciski zębów na języku i policzkach
Jak bruksizm wpływa na implanty?
Implanty zębowe, w odróżnieniu od zębów naturalnych, nie posiadają ozębnej - cienkiej warstwy więzadeł łączących korzeń zęba z kością. Ozębna pełni funkcję amortyzatora i posiada receptory czuciowe (propriocepcję), które informują mózg o sile nacisku na ząb. Implant jest sztywno zrośnięty z kością, co oznacza, że siły zgrzytania przekazywane są bezpośrednio na kość bez amortyzacji.
Potencjalne konsekwencje bruksizmu dla implantów:
- Przeciążenie implantu - nadmierne siły mogą prowadzić do utraty kości wokół implantu
- Złamanie pracy protetycznej - koron, mostów lub protez na implantach
- Obluzowanie śruby łączącej - śruba łącząca implant z koroną może się odkręcić
- Złamanie implantu - w skrajnych przypadkach możliwe jest nawet złamanie samego implantu
- Niepowodzenie osteointegracji - nadmierne obciążenie we wczesnej fazie gojenia może uniemożliwić zrastanie się implantu z kością
Bruksizm to nie wyrok dla pacjentów potrzebujących implantów. To wyzwanie, które wymaga odpowiedniego planowania i zabezpieczeń. W Laser Dental Clinic starannie diagnozujemy bruksizm przed implantacją i wdrażamy protokoły ochronne, dzięki którym implanty u pacjentów z bruksizmem mogą służyć równie długo jak u pozostałych pacjentów.
Strategie leczenia implantologicznego u pacjentów z bruksizmem
W Laser Dental Clinic stosujemy wielowymiarowe podejście do leczenia pacjentów z bruksizmem, obejmujące modyfikacje na etapie planowania, zabiegu chirurgicznego i pracy protetycznej.
Modyfikacje w planowaniu
- Większa liczba implantów - rozkładamy siły na więcej punktów podparcia, zmniejszając obciążenie pojedynczego implantu
- Większa średnica implantów - szersze implanty lepiej znoszą siły boczne
- Dłuższe implanty - większa powierzchnia kontaktu z kością
- Optymalne pozycjonowanie - implanty umieszczane są w osi sił żucia
- Dłuższy okres osteointegracji - wydłużamy czas gojenia przed obciążeniem implantu
Modyfikacje protetyczne
- Materiały o wysokiej wytrzymałości - stosujemy ceramikę cyrkonową lub metalowo-ceramiczną zamiast pełnoceramicznych koron
- Zredukowana anatomia zgryzowa - spłaszczone guzki zębów zmniejszają siły boczne
- Ochronna szyna bruksistyczna - indywidualnie wykonana szyna noszona na noc chroni implanty i korony przed nadmiernym obciążeniem
- Okluzja terapeutyczna - staranne dostosowanie kontaktów zgryzowych w celu równomiernego rozkładu sił
Leczenie przyczynowe bruksizmu
Oprócz zabezpieczenia implantów ważne jest również leczenie samego bruksizmu. Dostępne metody obejmują:
- Szyna okluzji (NTI, Michigan splint) - najczęstsze rozwiązanie, chroni zęby i implanty podczas snu
- Fizjoterapia - ćwiczenia rozluźniające mięśnie żucia
- Toksyna botulinowa - iniekcje w mięśnie żwacze zmniejszają siłę zgrzytania
- Redukcja stresu - techniki relaksacyjne, mindfulness, terapia poznawczo-behawioralna
- Korekta zwarcia - eliminacja przedwczesnych kontaktów zgryzowych
Bruksizm a utrata zębów
Warto podkreślić, że bruksizm jest nie tylko czynnikiem ryzyka dla implantów, ale również jedną z przyczyn utraty zębów naturalnych. Wieloletnie zgrzytanie prowadzi do ekstremalnego starcia zębów, pęknięć, a w połączeniu z chorobami przyzębia znacznie przyspiesza proces utraty uzębienia.
Paradoksalnie wielu pacjentów z bruksizmem, którzy utracili zęby, potrzebuje implantów najbardziej - tradycyjne protezy ruchome są u nich szczególnie niestabilne i niewygodne ze względu na silną pracę mięśni żucia.
Monitorowanie implantów u pacjentów z bruksizmem
Pacjenci z bruksizmem wymagają częstszych wizyt kontrolnych niż standardowi pacjenci po implantacji. W Laser Dental Clinic Warszawa zalecamy:
- Kontrole co 3-4 miesiące w pierwszym roku po implantacji
- Kontrole co 4-6 miesięcy w kolejnych latach
- Regularne zdjęcia RTG do monitorowania poziomu kości wokół implantów
- Sprawdzanie stanu szyny bruksistycznej i jej wymianę w razie potrzeby
- Kontrolę dokręcenia śrub protetycznych
Przeczytaj więcej o liczbie wizyt potrzebnych na pełne leczenie, a jeśli zmagasz się z bruksizmem i bezzębiem, umów się na konsultację w Laser Dental Clinic Warszawa. Zadzwoń pod +48 724 809 025 lub wypełnij formularz online. Nasz adres to ul. Głębocka 5/8U.