Kleje do protez to temat, który budzi wiele kontrowersji zarówno wśród pacjentów, jak i w środowisku stomatologicznym. Dla jednych są nieodzownym elementem codziennego życia z protezą, dla innych - oznaką źle dopasowanego uzupełnienia protetycznego. Prawda, jak zwykle, leży gdzieś pośrodku. W tym artykule rozwiewamy wątpliwości dotyczące klejów do protez, omawiamy ich rodzaje, prawidłowe stosowanie oraz sytuacje, w których są naprawdę potrzebne.
Czym są kleje do protez i jak działają?
Kleje do protez (inaczej środki adhezyjne do protez) to preparaty, które zwiększają przyczepność protezy ruchomej do błony śluzowej jamy ustnej. Działają na kilku poziomach:
- Wypełnianie mikroprzestrzeni - klej wypełnia drobne szczeliny między protezą a błoną śluzową, zwiększając powierzchnię kontaktu
- Zwiększanie lepkości - substancje klejące tworzą lepką warstwę, która utrzymuje protezę w miejscu
- Efekt uszczelniający - klej tworzy barierę, która zapobiega przedostawaniu się resztek pokarmowych pod protezę
- Wzmocnienie przyssania - klej pomaga utrzymać podciśnienie między protezą a błoną śluzową
Rodzaje klejów do protez
Na rynku dostępne są różne formy klejów do protez, z których każda ma swoje zalety i ograniczenia:
Kleje w kremie
Najpopularniejsza forma kleju do protez. Krem nakłada się w cienkich paskach na wewnętrzną powierzchnię protezy. Kleje w kremie zapewniają dobrą przyczepność i stosunkowo łatwe nakładanie. Dostępne są w tubkach, co ułatwia dozowanie.
Zalety: silna retencja, łatwe dozowanie, długi czas działania (do 12 godzin)
Wady: trudniejsze do usunięcia z protezy, mogą zmieniać smak potraw
Kleje w proszku
Proszek nanosi się cienką warstwą na wilgotną powierzchnię protezy. Po założeniu protezy i dociśnięciu, proszek tworzy lepką warstwę łączącą protezę z błoną śluzową.
Zalety: łatwe usuwanie, naturalniejsze odczucie, nie zmieniają smaku
Wady: słabsza retencja niż krem, krótszy czas działania
Kleje w podkładkach (paski adhezyjne)
Gotowe podkładki o kształcie łuku zębowego, które układa się na wewnętrznej powierzchni protezy. Po namoczeniu w wodzie stają się lepkie i tworzą amortyzującą warstwę.
Zalety: łatwe w użyciu, dodatkowa amortyzacja, ochrona błony śluzowej
Wady: mniejsza precyzja dopasowania, wyższy koszt jednorazowy
Klej do protezy powinien być pomocą, a nie koniecznością. Jeśli pacjent musi stosować duże ilości kleju, aby proteza utrzymała się w ustach, to znak, że proteza wymaga podścielenia lub wymiany. Klej nie jest w stanie zastąpić prawidłowego dopasowania protezy do podłoża. Zachęcam pacjentów, którzy zużywają dużo kleju, do konsultacji - często możemy znacząco poprawić sytuację.
Kiedy stosowanie kleju jest uzasadnione?
Kleje do protez mają swoje miejsce w protetyce, ale powinny być stosowane w konkretnych sytuacjach:
- Dobrze dopasowana proteza, dodatkowe bezpieczeństwo - nawet dobrze wykonana proteza może wymagać dodatkowej stabilizacji w sytuacjach społecznych lub podczas jedzenia trudniejszych pokarmów
- Początkowy okres adaptacji - klej może pomóc nowemu użytkownikowi protezy zyskać pewność siebie w pierwszych tygodniach
- Nieznaczny zanik kości - gdy wyrostek lekko się zmienił, ale proteza nadal nadaje się do użytku po niewielkiej korekcie
- Suchość jamy ustnej - u pacjentów z kserostomią klej może kompensować brak śliny potrzebnej do naturalnego przyssania
- Tymczasowe rozwiązanie - w oczekiwaniu na podścielenie, nową protezę lub leczenie implantologiczne
Kiedy klej to sygnał ostrzegawczy?
Istnieją sytuacje, w których konieczność stosowania kleju wskazuje na poważniejszy problem:
- Zużywasz dużą ilość kleju i musisz go aplikować wielokrotnie w ciągu dnia
- Proteza nie trzyma się nawet z klejem
- Klej nie pomaga, bo proteza jest zbyt luźna
- Używasz kleju od momentu otrzymania nowej protezy
- Ilość potrzebnego kleju stale rośnie
W takich przypadkach proteza prawdopodobnie wymaga podścielenia lub wymiany na nową. Problem może też wynikać ze znacznego zaniku kości, który wymaga innego podejścia terapeutycznego.
Jak prawidłowo stosować klej do protezy?
Prawidłowe stosowanie kleju jest kluczowe dla jego skuteczności:
- Oczyść i osusz protezę przed nałożeniem kleju
- Nałóż klej w cienkich paskach lub punktach na wewnętrzną powierzchnię protezy (nie na krawędzie)
- Unikaj nadmiernej ilości - więcej kleju nie oznacza lepszej retencji
- Załóż protezę i mocno dociśnij na 10-15 sekund
- Nie jedz i nie pij przez kilka minut po założeniu
- Wieczorem dokładnie usuń resztki kleju z protezy i jamy ustnej
Usuwanie kleju
Dokładne usuwanie resztek kleju jest ważnym elementem codziennej pielęgnacji protezy:
- Z protezy: użyj ciepłej (nie gorącej) wody i miękkiej szczoteczki
- Z jamy ustnej: przepłucz ciepłą wodą, delikatnie oczyść dziąsła miękką szczoteczką
- Oporny klej można zmiękczyć oliwką lub specjalnym preparatem do usuwania kleju
Bezpieczeństwo klejów do protez
Kleje do protez dostępne na polskim rynku są bezpieczne pod warunkiem prawidłowego stosowania. Warto jednak zwrócić uwagę na kilka kwestii:
- Cynk - niektóre kleje zawierają cynk, który w nadmiernych ilościach może prowadzić do niedoboru miedzi i problemów neurologicznych. Wybieraj kleje bez cynku lub stosuj je umiarkowanie
- Alergie - w rzadkich przypadkach składniki kleju mogą wywoływać reakcje alergiczne. Przy pierwszych objawach (pieczenie, obrzęk) zaprzestań stosowania
- Połykanie - niewielkie ilości połkniętego kleju nie są szkodliwe, ale systematyczne połykanie dużych ilości nie jest wskazane
Alternatywy dla kleju do protez
Jeśli klej nie rozwiązuje problemów z retencją protezy, warto rozważyć inne opcje:
- Podścielenie protezy - uzupełnienie bazy protezy materiałem dopasowującym ją do zmienionego kształtu wyrostka
- Nowa proteza - wymiana starej protezy na nową, lepiej dopasowaną
- Stabilizacja na implantach - nawet 2 implanty mogą diametralnie poprawić stabilność protezy dolnej
- Przejście na stałe uzupełnienie - implanty z koronami lub mostem eliminują potrzebę jakiegokolwiek kleju
W Laser Dental Clinic przy ul. Głębockiej 5/8U w Warszawie pomagamy pacjentom znaleźć optymalne rozwiązanie problemu niestabilnej protezy. Zapraszamy na konsultację - ocenimy stan Twojej protezy i zaproponujemy najlepsze rozwiązanie dopasowane do Twoich potrzeb.